ZASÓB ARCHIWUM PAŃSTWOWEGO W PŁOCKU
drukuj 
Zasób Archiwum Państwowego w Płocku stanowi 796 zespołów archiwalnych liczących 142495 j.a., tj. 1632,75 mb. akt (stan na dzień 31.12.2005 r.).
Na zasób ten składają się:
1. Akta miast: Płocka (z lat 1808-1950), Gąbina (1812-1850 [1952]), Gostynina (1872-1950), Sierpca (1917-1950), Raciąża (1883-1950 [1951]) i Wyszogrodu (1862-1950). Niewątpliwie szczególne miejsce w tym zbiorze zajmują bardzo liczebne akta miasta Płocka - ze względu na rolę jaką odgrywało miasto w historii Mazowsza Płockiego. W archiwaliach miejskich Płocka z pierwszej połowy XIX wieku spotkać można odpisy przywilejów nadawanych miastu przez panujących. Najliczniejsza spuścizna po działalności władz miejskich Płocka pozostała z okresu 1868-1914 (ok. 21 tysięcy tomów), ale zainteresowanym problematyką międzywojenną archiwum może także zaoferować pokaĽną dokumentację, liczącą ok. 4 tysięcy tomów. Przedmiotem badań są coraz częściej akta innych miast, zwł. Gąbina, stanowiących przykład życia mniejszych ośrodków miejskich, zarówno w okresie zaborów jak i odzyskania niepodległości Polski.
2. Akta z okresów zaboru pruskiego i Księstwa Warszawskiego tj. szczątkowe pozostałości po funkcjonowaniu Nowo-Wschodniej Pruskiej Kamery Wojennej w Płocku z lat 1794-1804 i Prefekcie Departamentu Płockiego z lat 1808-1815.
3. Akta płockich władz wojewódzkich i gubernialnych z lat 1816-1914. Grupę te tworzy kilkanaście zespołów zróżnicowanych pod względem ilościowym. Obok dużych zbiorów pozostałych po działalności takich władz jak: Płocka Komisja Wojewódzka, Płocki Rząd Gubernialny, Kancelaria Gubernatora Płockiego, Płocka Izba Skarbowa, znajduje się szereg mniejszych, ale nie mniej ciekawych zespołów, dających obraz życia politycznego, społecznego i gospodarczego guberni. Przedmiotem szczególnego zainteresowania regionalistów są oprócz wyżej wymienionych: akta Gubernialnego i Powiatowych Zarządów Żandarmerii, Gubernialnego Inspektora Fabrycznego, Urzędu Lekarskiego i Gubernialnej Rady Opieki Społecznej, Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego, Naczelnika Wojennego Powiatu Płockiego i Naczelników Częściowych w Drobinie, Płońsku, Wyszogrodzie oraz wielu innych nie wymienionych.
4. Niewielka ilość akt władz i urzędów administracyjnych szczebla powiatowego z okresu międzywojennego, na którą składają się m. in. materiały z zespołów: Starostwo Powiatowe w Płocku, Polski Związek Komunalny, Państwowy Zarząd Dróg Wodnych, Okręgowy i Powiatowy Urząd Ziemski w Płocku oraz Powiatowy Urząd Ziemski w Sierpcu.
5. Akta władz terenowych i urzędów administracji państwowej z okresu PRL-u. Grupę tę tworzy bardzo obszerna dokumentacja wytworzona przez Starostwa Powiatowe w Płocku, Gostyninie, Sierpcu, Powiatowe Rady Narodowe i Wydziały Powiatowe oraz Prezydia Powiatowych Rad Narodowych i Urzędy Powiatowe z terenu jak wyżej, a także powiatowe urzędy ziemskie, gminne rady narodowe i urzędy gminne z terenu województwa płockiego, czy Okręgowy Urząd Likwidacyjny w Płocku itp. Materiały zawarte w ww. zespołach ilustrują proces kształtowania się nowego ustroju, rozwiązywania różnorakich problemów natury politycznej, społecznej i gospodarczej. Na uwagę zasługują powiatowe urzędy ziemskie, zawierające pełną dokumentację realizacji dekretu o reformie rolnej.
6. Akta notarialne z lat 1808-1951. Składają się na nie księgi hipoteczne i akta z kancelarii notarialnych, funkcjonujących w powiatach: płockim, gostynińskim, sierpeckim. Są one obiektem zainteresowań badaczy zagadnień gospodarczych, stosunków agrarnych i osadnictwa. Są również bogatym źródłem dla zainteresowanych sfragistyką.
7. Akta stanu cywilnego z lat 1808-1902 z powiatów: płockiego, gostynińskigo, sierpeckiego. Stanowią nieocenione źródło do badań demograficznych, językoznawczych, osadniczych. W aktach niektórych parafii spotyka się sumariusze sporządzone w II połowie XIX wieku, ale danymi obejmujące kilka wieków wstecz.
8. Akta władz szkolnych i nielicznych szkół od początku XIX wieku. Szczególnie cenną pozycją są w tej grupie archiwaliów zajmują akta Naczelnika Płockiej Dyrekcji Naukowej z lat 1864-1914, zarządzającego szkolnictwem w guberni płockiej, czy Inspektora Szkolnego w Płocku z l. [1879] 1917-1939, a także akta Gimnazjum Męskiego w Płocku z lat 1819-1914 (dzisiejsze Liceum Ogólnokształcące im. St. Małachowskiego) i dziewiętnastowiecznego Gimnazjum Żeńskiego w Płocku - jednej z najliczniejszych szkół żeńskich rządowych w Królestwie Polskim.
9. Akta organizacji, związków i stowarzyszeń. Grupę tę tworzy kilka drobnych zespołów z XIX i XX wieku. Na uwagę zasługuje liczący 15 j.a. Powiatowy Cech Rzemiosł Różnych w Gostyninie wraz z jedynym zachowanym w zbiorach płockich dokumentem pergaminowym z 1664 r. Liczebniejsze są Komendy Powiatowe Powszechnej Organizacji "Służba Polsce" w Płocku, Sierpcu i Gostyninie z lat 1948-1955. Szczątkowo zachowały się też akta dotyczące Komendy ZHP w Płocku.
10. Akta przedsiębiorstw. W skład tej grupy wchodzą zlikwidowane w wyniku procesu prywatyzacji płockie państwowe przedsiębiorstwa, np. Fabryka Maszyn Żniwnych, Mazowieckie Zakłady Rafineryjno-Petrochemiczne.
Zainteresowanych szczegółowym wykazem zespołów znajdujących się w zasobie AP Płock odsyłamy do ogólnopolskiej internetowej bazy danych Sezam:
|
|
| 
