§1

1. Osoba przystępująca do korzystania z materiałów w pracowni naukowej archiwum państwowego składa Zgłoszenie użytkownika zasobu archiwalnego. Obejmuje ono dane użytkownika oraz charakterystykę zamierzonych poszukiwań archiwalnych.
2. Podanie informacji niezbędnych do bieżącego zarządzenia udostępnianiem archiwaliów jest obligatoryjne. Pozostałe pola zgłoszenie użytkownika, graficzne wyróżnione na formularzu, wypełnianie są dobrowolnie. Informacje należące do tej grupy służą analizie potrzeb badawczych, a ich ewentualne pominięcie nie powoduje ograniczenia uprawnień do korzystania z materiałów archiwalnych.
3. Zgłoszenie użytkownika może być ponadto uzupełnione o dodatkowe owiadczenia dotyczące zakresu wykorzystywania informacji zawartych w archiwaliach - o ile jest użytek z nich podlega prawnym ograniczeniom.

§2

1. Informacje o materiałach archiwalnych niezbędne do złożenia zamówień wyszukiwane są przez użytkowników zasobu samodzielnie.
2. Podstawową pomoc w wyszukiwaniu materiałów archiwalnych stanowią posiadane przez archiwum rodki ewidencyjne i opracowania informacyjne.
3. Pomoce ewidencyjno-informacyjne mogą być udostępnione przed złożeniem Zgłoszenia użytkownika.
4. Ogólnych informacji o zasobie Archiwum, dostępnych pomocach ewidencyjno-informacyjnych i o zasadach udostępniania archiwaliów udzielają pracownicy Archiwum, dyżurujący w pracowni naukowej.

§3

1. Materiały archiwalne lub ich reprodukcje udostępnianie są na podstawie zamówienia (rewersu). Zamówienia wypełnia się osobno dla każdej jednostki archiwalnej.
2. Udostępniane jednostki archiwalne opatrzone są drukami rejestru udostępniania - metryczkami. Użytkownik zasobu zobowiązany jest wpisać w odpowiednich polach datę korzystania z jednostki oraz swoje imię i nazwisko; może też podać temat swojej pracy (przedmiot badań).

§4

Użytkownicy zasobu mogą być zobowiązani do posługiwania się w pomieszczeniach Archiwum kartą indentyfikacyjną, wydawaną im przed podjęciem korzystania z archiwaliów.

§5

1. Zamówione materiały archiwalne wydawane są uprawnionemu użytkownikowi z podręcznego depozytu pracowni naukowej przy każdorazowym podjęciu przezeń korzystania z archiwaliów.
2. W przypadku materiałów szczególnie cennych, użytkownik przerywający pracę nad udostępnionymi mu archiwaliami i na krótki czas opuszczający pracownie naukową może być zobowiązany do każdorazowego deponowania ich u dyżurnego pracownika.
3. Dyrektor Archiwum ustala maksymalną liczbę jednostek archiwalnych, jaka może być udostępniona jednej osobie w ciągu dnia - ze względu na wymogi bezpieczeństwa zasobu. W przypadku metrykaliów wynosi ona maksymalnie 2 zespoły (gmina wyznaniowa + parafia) w przypadku akt hipotecznych i notarialnych - 30 j.a., dla pozostałych akt - 20 j.a.
4. Po każdorazowym zakończeniu pracy korzystający z materiałów archiwalnych w pracowni naukowej zwraca je dyżurującemu pracownikowi, z dyspozycją ich zwrotu do magazynu lub zachowania w depozycie pracowni naukowej.
5. Jeżeli przerwa w korzystaniu z akt znajdujących się w podręcznym depozycie przekroczy dwa tygodnie, są one zwracane do magazynu bez dyspozycji użytkownika. Podjęcie pracy nad nimi wymaga złożenia ponownego zamówienia.

§6

1. Materiały archiwalne, z których sporządzono reprodukcje użytkowe (głównie - mikrofilmy), udostępniane są w postaci reprodukcji. Dotyczy to zwłaszcza dokumentów uznanych za szczególne cenne. Dyrektor Archiwum może dopucić do zamówienia takich materiałów w oryginale tylko w indywidualnych i uzasadnionych przypadkach, na podstawie umotywowanego owiadczenia użytkownika o nieprzydatnoci korzystania w zamierzonej pracy z reprodukcji.
2. Jednostki archiwalne, zawierające dokumenty luźne, udostępnia się kolejno: po zwróceniu dyżurnemu wykorzystanej jednostki użytkownik otrzymuje następną. Wyjątki od tej zasady dopuszczalne są w przypadkach umotywowanych szczególnymi potrzebami badawczymi.

§7

Ze względu na wymogi bezpieczeństwa zasobu archiwalnego osoby korzystające z materiałów archiwalnych mogą być w uzasadnionych wypadkach wezwane do okazania upoważnionym pracownikom zawartoci toreb, teczek itd. Kontroli mogą być też poddawane materiały wynoszone z pracowni naukowej, w tym sporządzone przez użytkowników notatki z przeglądanych archiwaliów. Za upoważnione w tym zakresie uważa się osoby dyżurujące w pracowni i pracowników ochrony a także ich przełożonych.

§8

1. Użytkownik materiałów archiwalnych korzysta z nich w ramach złożonego przezeń Zgłoszenia, nie ingerując w ich układ i treć, zachowując dbałoć o ich stan fizyczny i bezpieczeństwo. 2. Korzystanie z materiałów archiwalnych w pracowni naukowej powinno być prowadzone w sposób nie zakłócający pracy innych użytkowników akt. 3. Wynoszenie poza pomieszczenie pracowni naukowej materiałów archiwalnych i pomocy ewidencyjno-informacyjnych przez użytkowników jest zabronione - pod rygorem odmowy dalszego udostępniania archiwaliów, niezależnie od ewentualnych innych sankcji przewidzianych prawem. 4. Do pracowni naukowej Archiwum nie należy wnosić przedmiotów i substancji mogących spowodować uszkodzenie dokumentów (w tym artykułów spożywczych, rodków barwiących, łatwopalnych itp.) a także teczek i toreb. Wyjątek stanowią torby przeznaczone do transportu przenonych komputerów; inne odstępstwa od powyższej zasady wymagają każdorazowego uzgodnienia z dyżurującym pracownikiem. 5. Udostępnianie materiałów archiwalnych nie uprawia do samodzielnego ich reprodukowania. Posługiwanie się przez użytkowników własnymi urządzeniami kopiującymi jest cile ograniczone do uregulowanego w odrębnym trybie filmowania lub fotografowania (analogicznie: skanowanie) materiałów archiwalnych, o ile Archiwum nie jest w stanie wykonać takiej usługi, a użytkownik uzasadni zastosowanie okrelonej przezeń techniki kopiowania (rejestracji obrazu).

§9

1. Nieprzestrzeganie powyższych zasad przez użytkownika lub stwierdzenie rażącego braku przygotowania do samodzielnych badań może spowodować wydanie przez dyrektora Archiwum decyzji o odmowie bezporedniego udostępniania materiałów archiwalnych.

§10

Szczegółowy tryb udostępniania materiałów archiwalnych unormowany jest w Zarządzeniu nr 4 Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia 18 maja 2000 roku w sprawie organizacji udostępniania materiałów archiwalnych w archiwach państwowych - załącznik.